Pil qala

Pil qala (b.e.sh. IV–II áá. – b.e. VII–VIII áá.) Beruniy qalasınıń arqa jaǵında jaylasqan. Onıń diywalları boylap atqıshlar ushın arnalǵan yarım oval formasındaǵı qarawıl tóbeler jiyi-jiyi ornalastırılǵan.

Qalada Afrigidler dinastiyasınıń ústemlik etken dáwirine tiyisli keramikalıq buyımlar tawılǵan. Túslik-batıs táreptegi qarawıl tóbede jerlengen adam tabılǵan, marhumnıń bası arqa-shıǵısqa qaratıp qoyılǵan. Láháttiń túslik jaǵına XIII–XIV ásirlerge tiyisli romb tárizli úsh dana oq jay ushları qoyılǵan.

Estelik basqasha – «Fir qala» dep te ataladı, bul atama Firǵ dinastiyasınıń tiykarın salıwshılardıń atı menen baylanıslı. «F» sesti túrk tilinde «p», al «r» bolsa – «l» bolıp ózgeriske ushıraǵan, hám qala «Pil qala» degen ádewir túsinikli atamaǵa iye bolǵan.